Sự ra đi của
cựu Chủ tịch Cuba Fidel Castro, người được các nhà lãnh đạo Việt Nam coi
là chỗ dựa tinh thần đã nhận được nhiều phản ứng trái chiều từ truyền
thông và công chúng Việt Nam.
Trong khi chính
phủ Việt Nam quyết định để tang lãnh tụ Cuba với nghi thức quốc tang
vào ngày 4/12 và truyền thông chính thống của Việt Nam có nhiều bài viết
ca ngợi và thương tiếc lãnh tụ vĩ đại cuối cùng của chủ nghĩa cộng sản
thì nhiều người dân bày tỏ trên mạng xã hội rằng ông Fidel Castro không
xứng đáng được tưởng nhớ như vậy.
Trong mấy ngày
qua, nhiều người đã dùng mạng xã hội Facebook để chỉ trích ông Fidel
Castro về những điều mà họ cho là những “tội ác” mà ông đã thực hiện
thời còn lãnh đạo Cuba. Nhiều người chia sẻ một bài viết của tạp chí GQ
về việc Fidel Castro từng sở hữu nhiều công ty bất động sản, từng “quan
hệ với 35.000 phụ nữ và hút cigar từ năm mới lên 14 tuổi.”
Một người dùng
Facebook có tên Chau Doan viết “có những người bị nhồi sọ quá lâu nên
đang thương tiếc một kẻ độc tài đã giết hàng chục ngàn người Cuba và bần
cùng hóa cả một đất nước.” Một người dùng khác có tên Trinh Huu Long
của tổ chức phi chính phủ VOICE viết trên trang Facebook của mình để
phản ứng trước quyết định của Việt Nam cử hành quốc tang ông Fidel
Castro. Dân mạng này viết: “Vì lối suy nghĩ và cách tuyên giáo từ những
năm 60, Đảng Ta lố bịch hoá những người mà họ ca ngợi, mà lần này nạn
nhân là Fidel Castro” và “Nghi lễ quốc tang phải phù hợp với tâm tình
của con người. Sẽ là một thảm hoạ ngoại giao nếu dưới lá cờ rủ là những
cuộc nhậu và karaoke tưng bừng của dân chúng.”
Chủ tịch Hội
Nhà báo Độc lập Phạm Chí Dũng cho rằng luôn có các ý kiến đánh giá trái
chiều “đối với bất kỳ một nhân vật lịch sử nào từ trước tới giờ ở Việt
Nam – chẳng hạn như Hồ Chí Minh hay Nguyễn Văn Thiệu hay Ngô Đình Diệm”
và cả Fidel Castro. Ông Dũng nói:
"Đường lối của
Fidel có thể nói từ năm 1959 tới giờ tức là từ cách mạng Cuba tới giờ,
gây tranh cãi rất nhiều. Và bây giờ chúng ta nhìn, chưa nói tới người
Việt, mà bây giờ nói tới dòng suy nghĩ ở Pháp là đã khác rồi. Ví dụ như
ngay 1 tờ (báo) cánh tả Liberation thì trước đây họ đánh giá họ cũng khá
nồng nhiệt với Fidel thì bây giờ họ cũng cho rằng Fidel là người có vẻ
bảo thủ. Mà thực ra thì tôi cho là Fidel là người rất bảo thủ."
Những người
thuộc thế hệ trước từng chứng kiến sự giúp đỡ về tinh thần lẫn vật chất
của Cuba cho Việt Nam trong cuộc kháng chiến giành độc lập và mối quan
hệ rất đặc biệt trong hơn 55 năm qua của 2 dân tộc không đồng ý với quan
điểm chỉ trích lãnh tụ quá cố của Cuba.
Lưu Kha, một
cựu nhà báo có gần 15 năm học tập và công tác ở Cuba, cho rằng nhiều
người Việt Nam ngưỡng mộ Fidel Castro vì ông “đấu tranh cho 1 lý tưởng
mình tin tưởng và suốt cả cuộc đời mình chiến đấu và hy sinh cho lý
tưởng đó.” Theo nhà báo từng cộng tác với TTXVN, ông Fidel – theo cách
gọi thân mật của người Việt Nam – là người có khả năng “hùng biện và có
sức lôi cuốn rất lớn”:
"Không chỉ
những người yêu quý Fidel mà cả những người không thích Fidel hoặc coi
ông như là kẻ thù cũng phải thừa nhận ông là một con người hùng biện, có
sức thu hút và có ảnh hưởng lớn đối với các phong trào giải phóng dân
tộc."
Ông Fidel từng
tuyên bố “Vì Việt Nam Cuba sẵn sàng hiến dâng cả máu của mình” và từng
tới thăm Việt Nam 3 lần. Theo nhà báo Lưu Kha Cuba dưới sự lãnh đạo của
Fidel được coi là nước Cộng sản có hệ thống giáo dục và sức khỏe tốt cho
người dân và Việt Nam nhìn Cuba như một trong số ít các nước ở thế giới
thứ 3 có nhiều thành công như vậy. Ông Kha cho biết:
"Cuba đi theo
con đường lối xã hội chủ nghĩa nên nó có những cái khác với những con
đường đi của các nước khác cho nên họ có thể có những nhận xét khác với
Fidel, coi Fidel là độc tài. Thế nhưng nếu họ nhìn kỹ vào thực chất của
cuộc cách mạng Cuba thì họ sẽ không thể nói như vậy."
Nhận xét về việc liệu Việt Nam sẽ như thế nào sau sự ra đi của “chỗ dựa tinh thần” Fidel Castro, cựu nhà báo Lưu Kha nói:
"Hai nước cùng
đi theo chủ nghĩa xã hội nhưng cũng có những con đường đi riêng của
mình. Không ai có thể lấy con đường đi của một nước này để áp đặt lên
một con đường của nước khác. Đối với Cuba chũng như vậy và đối với Việt
Nam cũng như vậy. Nhưng con đường đi của Việt Nam là do nhân dân Việt
Nam quyết định chứ không phải do Cuba quyết định và cũng không phải do
Mỹ quyết định, không phải do bất cứ một nước nào khác quyết định cả."
Còn nhà báo Phạm Chí Dũng lại cho rằng sự ra đi của ông Fidel là một mất mát lớn cho một bộ phận lãnh đạo Việt Nam:
"Việt Nam không
ảnh hưởng gì cả, đó là đối với xã hội Việt Nam. Nhưng mà đối với một bộ
phận nho nhỏ trong giới lãnh đạo Việt Nam thì điều đó có ý nghĩa như
một sự mất mát về chỗ dựa tinh thần, đặc biệt là những người bảo thủ và
giáo điều như Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và những lớp kế cận được dự
phòng của ông Trọng như ông Đinh Thế Huynh hay là một số người khác. Và
sắp tới thì vấn đề ý thức hệ sẽ càng chông chênh hơn nữa."
Theo ông Dũng,
điều tốt đẹp về mặt cá nhân mà ông Fidel Castro đã làm là “ông dừng lại
sớm hơn là những lãnh đạo Việt Nam.” Trong khi những lãnh đạo Việt Nam
muốn nắm quyền lực “cho đến lúc chết” thì nhà lãnh đạo Cuba đã từ bỏ
chức vị chủ tịch nước cách đây 10 năm. Ông Dũng cho rằng “không nên có
một thái độ quá tàn nhẫn đối với một con người huyền thoại như Fidel
nhưng cũng không thể bỏ qua một điều rằng ông ta đã bỏ lỡ những cơ hội
để làm cho 1 đất nước Cuba đỡ bức bí về kinh tế hơn.”
0 comments :
Post a Comment