Ông Milovan Djilas (1911-1995), từng
là phó tổng thống Nam Tư bên cạnh Tito, sau đó phản tỉnh rồi bị bỏ tù, có viết
một cuốn sách tố cáo Cộng sản rất sâu sắc và nổi tiếng mang tên “Giai cấp mới”
(bản dịch tiếng Việt đăng trên Talawas 2005). Trong tác phẩm ấy, có những đoạn
đáng nhớ như sau: “Chủ nghĩa CS là chủ nghĩa toàn trị với ba nhân tố thống
trị con người -quyền lực, sở
hữu và tư tưởng- cả ba đều là độc quyền sở hữu của một đảng
chính trị duy nhất hay như tôi đã trình bày và gọi ở trên là “Giai cấp mới”, còn trong tình hình cụ thể hiện nay thì là
độc quyền của nhóm chóp bu của đảng đó hay giai cấp đó. Không có chế độ toàn trị
nào trong quá khứ và cả hiện nay, ngoài chế độ CS, có được cùng một lúc cả ba
tác nhân thống trị đối với con người như vậy”. (Ch. Bản chất, đoạn 2). “Tước bỏ quyền của những người CS đối với sở
hữu cũng có nghĩa là thủ tiêu họ như một giai cấp. Đấu tranh để buộc họ cho
những lực lượng xã hội khác tham giai quản lí tài sản (giống như các nhà tư sản
bị các cuộc đình công và quốc hội buộc phải cho công nhân tham gia vào việc phân
chia lợi nhuận) cũng có nghĩa là tước bỏ của họ độc quyền đối với tài sản, độc
quyền tư tưởng và độc chiếm chính quyền. Đấy sẽ là khởi đầu của dân chủ và tự do
dưới chế độ CS”. (Ch. Giai cấp mới, đoạn
3).
Ở đây chỉ xin nói đến nhân tố thống
trị con người thứ hai của CS: “độc quyền sở hữu tài sản”, tức chỉ mình làm chủ
mọi tài nguyên đất đai của quốc gia. Tại VN, điều này đã bắt đầu từ cuộc Cải
cách Ruộng đất ở miền Bắc thập niên 50 của thế kỷ trước. Nay ai cũng biết cuộc
cải cách này không phải là đem lại công bằng xã hội, càng không phải
“thực hiện ước mơ nghìn đời của nông
dân:
có ruộng cho người cày”. Vì sau khi một số bần
cố nông và bần nông được chia ruộng, thì năm 1957-1958, đảng CS
đã lùa họ vào hợp tác xã
để tập thể hoá nông nghiệp, nghĩa là họ hết làm chủ ruộng đất của mình. Đến khi sửa đổi Hiến pháp năm
1980, bằng điều khoản
19+20,
Đảng quốc hữu hoá toàn
bộ ruộng đất trong cả nước dưới mỹ từ lừa
đảo: “thuộc sở hữu toàn dân… do nhà nước
thống nhất quản lý”!
Đến
khi có Luật Đất đai (1993), điều đầu tiên vẫn chính là: “Đất đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước
thống nhất quản lý”. Hiến pháp 2013, đ.
53 còn trắng trợn hơn nữa: “Đất
đai, tài nguyên... là tài sản công thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện
chủ sở hữu và thống nhất quản lý”. Điều này dễ hiểu. Muốn độc quyền cai trị đất nước dài
lâu, thì ngoài việc độc quyền định hướng tư tưởng nhân dân qua việc phải nắm cho
được các phương tiện truyền thông, các trường học lớn nhỏ, các tổ chức văn hóa
và tinh thần… đảng còn phải độc quyền sở hữu tài nguyên đất nước, một là để làm
giàu cho mình, cụ thể cho nhóm chóp bu trong đảng, hai là để trả lương cho các
lực lượng bảo vệ chế độ, ba là để nắm bao tử của đại đa số nhân dân, vốn làm
nông nghiệp. Thành ra phải nói vấn đề ruộng đất ở VN (như ở các nước CS khác)
không đơn thuần là vấn đề kinh tế mà chủ yếu là vấn đề chính trị, vì ruộng đất
không chỉ là điều kiện để phát triển quốc gia mà còn là và nhất là phương tiện
để đảng duy trì quyền lực của mình.
Từ khi bộ sậu lãnh đạo Ba Đình buộc
phải đổi mới kẻo phải chết chùm cả nước, chấp nhận kinh tế thị trường, cho ngoại
quốc vào đầu tư từ năm 1985, vấn đề đất đai lại nổi lên với những bi kịch mới.
Chủ trương quy hoạch đô thị, phát triển khu kỹ nghệ, kiếm đất cho các công ty
nước ngoài thuê mướn để xây dựng nhà máy… đã động đến hàng triệu con người lâu
nay sống trên mảnh đất mà dù chỉ được sử dụng chứ không được sở hữu, họ vẫn tạm
yên lành. Nghĩa là họ buộc phải rời bỏ nhà cửa, ruộng vườn đã thừa hưởng từ cha
ông, đã lấy đó làm kế sinh nhai, đã bao năm gắn bó máu thịt, để nhường chỗ cho
những chủ nhân mới với những công trình mới.
2- Tranh chấp về đất đai hay tranh
đấu vì đất đai?
Vấn đề là họ phải rời bỏ nhà đất
không phải vì có những kẻ mưu sâu thế mạnh trong xã hội đến lừa đảo, ức hiếp,
hay là vì có thỏa ước trực tiếp “thuận mua vừa bán” với những người cần đất.
Tuyệt đại đa số các trường hợp rời bỏ nhà đất tại VN hôm nay chính là bị cưỡng
bức bởi nhà cầm quyền. Thay vì được tự do thương thuyết rồi bằng lòng giá cả với
những công ty xí nghiệp bản địa hay ngoại quốc cần đất (như thường thấy ở hầu
hết mọi nơi trên toàn thế giới), thì hàng vạn, và có thể tới hàng triệu thị dân
lẫn nông dân VN đã bị nhà cầm quyền trước tiên dùng biện pháp hành chính với
lệnh “thu hồi đất” (dựa trên nguyên tắc bất công phi lý là đối với đất đai,
người dân chỉ có quyền sử dụng), kèm theo mức bồi thường do chính nhà nước ấn
định. Trong đa phần trường hợp, mức bồi thường này -nếu bằng tiền- thì không
tương xứng, chẳng đủ để mua nhà mới, tậu đất mới, học nghề nghiệp mới và có vốn
làm ăn mới. Có trường hợp chỉ bằng 1-2% thực giá, hết sức khốn nạn và trắng
trợn! Nếu bằng đất thì lắm khi phải di dời tới những nơi không thể sống và làm
ăn như cũ được. Ví dụ trường hợp mấy trăm gia đình thuộc giáo xứ Đông Yên, Hà
Tĩnh, vốn nằm cạnh Vũng Áng và làm nghề biển nhưng nay phải dời lên Đèo Ngang
với muôn ngàn khốn đốn.
Nếu người dân không đồng thuận mức
đền bù hoặc chỉ muốn định cư tại chỗ (trường hợp tập thể như giáo dân Cồn Dầu Đà
Nẵng, cư dân bán đảo Thủ Thiêm, nông dân Hưng Yên… trường hợp cá thể như gia
đình Nguyễn Trung Can+Mai Thị Kim Hương+Nguyễn
Mai Trung Tuấn hoặc chùa Liên Trì của Hòa thượng Thích Không Tánh…) thì a lê
hấp, nhà cầm quyền sai lực lượng hùng hậu gồm công an, dân phòng, đầu gấu tới
cưỡng chế bằng bạo lực. Có khi sau đó còn bỏ tù và san bằng nhà cửa.
Một
ví dụ điển hình là trường hợp bà Cấn Thị Thêu, dân oan Dương Nội. Từ
cuối năm 2007,
nhà
cầm quyền tỉnh Hà Tây cũ (nay là quận Hà Đông,
Tp
Hà Nội) đã ra hàng loạt quyết định thu hồi đất
mà không
tổ chức cho dân được họp bàn, được đào tạo nghề nghiệp mới; các quy trình thủ
tục thu hồi lại mắc nhiều sai phạm, khiến
hàng
nghìn người lâm cảnh thất nghiệp.
Khi
đó bà Cấn Thị Thêu đã đứng lên phản đối việc làm trái luật ấy,
nhất là việc bồi thường quá rẻ mạt. Đền
bù cho dân với giá 201.600 đồng/1m2,
Trung tâm quỹ đất của quận Hà Đông sau đó rao bán trên mạng với giá khởi điểm là
31.500.000 đồng/1m2,
gấp 150 lần giá đền bù.
Tiếp
đến
bà tập hợp những ai cùng cảnh
ngộ
để đấu tranh đòi quyền lợi. Nhưng nhà cầm quyền vẫn
sử
dụng bạo lực để cưỡng chiếm đất. Ngày 28-11-2012 hàng chục tên đầu gấu xã hội
đen kéo đến nhà bà đe dọa giết cả gia
đình.
Ngày
25-4-2014, nhà cầm quyền
đã sai hàng nghìn công an bộ đội, côn đồ
đầu gấu về đàn áp và tước đoạt đất đai của nông dân Dương Nội. Bà Thêu lúc ấy đang ghi hình
mọi diễn biến thì
đã bị đánh bất tỉnh và sau đó bị đưa về
trại giam. Ngày
19-09
rồi
25-11-2014, qua hai cấp tòa, bà đã bị tuyên án 15 tháng tù với tội danh "chống
người thi hành công vụ". Mới đây, cũng qua hai cấp tòa (20-09 và 30-11-2016) bà
lại bị kết án 20 tháng tù vì đã tiếp tục tranh đấu đất
đai.
Thành ra phải nói ở VN, tranh chấp
về đất đai (giữa cá nhân với cá nhân, với tập thể, hay thậm chí với một cơ quan
nhà nước) cũng có như mọi nơi trên hoàn cầu, nhưng rất ít so với việc nhà cầm
quyền tước đoạt từ nhà đến vườn, từ ruộng đến sạp chợ của người dân để quan chức
chia chác cho nhau hay bán lại giá cao ngất trời cho các công ty xí nghiệp ngoại
quốc hoặc bản địa, khiến người dân phải tranh đấu, một cuộc tranh đấu vì đất
đai, mà lại tranh đấu trong vô vọng, làm nên hiện tượng và tầng lớp DÂN OAN chưa
từng có trong lịch sử Dân tộc. Và có thể nói đây là vấn đề nhân quyền lớn nhất
tại VN hiện nay.
3- Dân oan phải chăng không tranh
đấu cho nhân quyền?
Tuy nhiên có người nói Dân oan chỉ
đấu tranh cho lợi riêng, hay cùng lắm là cho dân sinh chứ không phải cho nhân
quyền, và càng không phải cho nhân quyền của toàn thể dân Việt!?!
Trước hết, xin lưu ý rằng các Tuyên ngôn và Công ước
Nhân quyền của Liên Hiệp Quốc đã xác định con người có 26 nhân quyền cơ bản: 8
quyền về thân thể, 6 quyền về an cư, 8 quyền về lạc nghiệp, 4 quyền về tự do dân
chủ. Để an cư, để lạc nghiệp, chẳng cần phải có một ngôi nhà để ở, để sinh hoạt,
để làm ăn buôn bán? một mảnh đất để cày bừa, trồng tỉa, để nuôi gia súc và đào
ao cá (như phần lớn dân Việt vốn làm nghề nông) sao? Nay bị nhà cầm quyền ngang
nhiên tước đoạt những thứ quan yếu đó cách bất công và bằng bạo lực, các nạn
nhân đứng lên đòi lại, đó chẳng phải là vì nhân quyền sao? Tuyên ngôn Nhân quyền
còn nói rõ con người có quyền sở hữu tài sản.
Đồng ý là các dân oan đòi nhà đất
trước hết bị thúc đẩy bởi sự bất công giáng xuống cho bản thân và gia đình họ
(đa phần các nhà đối kháng VN hiện đứng lên đòi tự do, dân chủ cũng chẳng đi từ
kinh nghiệm bị đàn áp của mình sao?). Nhưng khi đấu tranh
cho chính mình như thế thì xã hội cũng được hưởng lợi từ những thành quả mà cuộc
đấu tranh của họ mang lại. Đó là hai mối liên hệ có tính tương hỗ, gắn liền với
nhau. Ngoài ra, như đã nói trên, vấn đề đất đai tại VN bao trùm tất cả mọi người
Việt (vì ai cũng chỉ có quyền sử dụng mảnh đất trên đó mình đang sinh sống hay
đang sản xuất). Dân
oan khi tranh đấu đòi lại đất chính là đánh vào nguyên tắc
mang
tính chất và hậu quả chính trị: "Nhà
nước sở hữu đất đai" hết sức vô lý và phi pháp,
khiến
mọi người ý thức rằng đó là một nguyên tắc không thể chấp nhận. Còn nguyên tắc
đó thì đảng CS đúng là đảng cướp sản,
cướp tài sản và cướp tâm trí để kéo dài việc cướp quyền lực như Milovan Djilas
từng phân tích về 3 nhân tố thống trị của chế độ. Ngoài ra, cũng phải thấy rằng từ vài năm qua, lực lượng
dân oan cũng đã lên tiếng trước các bất công xã hội khác và vì những loại nạn
nhân khác, chứ không chỉ ôm đơn kêu gào vô vọng như chục năm trước đây. Nào là
dân oan bị đánh, bị bắt, bị bỏ tù theo điều 258. Nào là dân oan tham gia kêu gào
công lý cho tử tù bị án oan. Nào là dân oan hợp lực đấu tranh bảo vệ môi trường,
lên tiếng bênh vực các nhà dân chủ, tham gia các phiên tòa xử những người đối
kháng. Họ cũng ngày càng tiến bộ về khả năng viết, nói, trình bày, lập luận,
giao tiếp, kết hợp trong đấu tranh. Và phải nhớ là rất nhiều dân oan đã bị đánh
đập tàn bạo, bị giam nhốt bất công và bị kết án nặng
nề.
Giải
Nhân
quyền VN
trao
cho hai
thủ lĩnh dân oan là bà
Cấn
Thị Thêu
và bà Trần
Ngọc Anh
năm
nay là
lời công nhận phong trào dân oan đấu tranh đòi đất chính là đòi nhân quyền,
và qua nhiều hành động khác, họ là một lực lượng đấu tranh nhân quyền
rất đáng khâm phục và rất đáng được hỗ trợ.
0 comments :
Post a Comment